Saturday, June 7, 2008
Þó áîëîîä ºíãºð÷èõ ºº âý?
Fuck yumaa. Ugluu har uureer serchihiin. Noir hurehgui, bosch huiten yum uuh getel baihgui, dotor aimar halamtsuu orgino. Amand nul arhi amtagdaastai. Haraal idtsiin. Novsh gej. Buguivch. shil 2 alga. Shireen deer tasarhai 100 yuan. Uur neg 50 tugrug. Garlaa. Garaad jaahan alhav. Bogd uul utaatai bn, tuimer garchdee. Uchdur odoo yu bolood baivaa. Aimar shoroo shuuraal. Tegsnee heden dusal yum nulimj enter. 2016 deer Gee, Desant 2-yig hooloind orj baihad n harj suusan durs genet uhaan sanaand orj irlee. Daria hommytoi arhidaj yavaad tumur zamyin tend salsan n daraa n tolgoid buuna. Tegsnee Mgl Sport orj gants neg pivo uusyim shig baina. Haanaasaa ch mungutei boltsyin. Iimerhuu yum bodon yavj bgaad Buhiin urguu ungurluu. Nul huja nar. Tegehdee zevuutsel turuhgui. Zugeer l hyalaigaal hajuugaar ungurnu. Pizda yamar ikh yum be!!! Ergen toiron arzaisan yumnuud shulagnaldaal baihyin. Bulchin shurmus gej bas l baina shuu. Zegziisen heden churunhii yumnuud murtluu bas l lut huchir ajil hiij baigaam shuu. Liftend suulaa. Din don. Din don. Din don. Neg sms. Zooz. Butsaad liftendee. Bank orloo. 10s ongoino gej haruul n utsaarlangui helj sonstono. Garaad yavahad duuren songuuliin surtalchilgaa. Teden dundaas Altaigyinh shal uur haragdana. Har hureetei shiltei, baraanduu engiin murtluu neg l seheeten huvtsaslan zurag. Hajuud n baigaa malnuudyin hiimel zuragnuudaas tes uur. Daraagyin bankan deer oochirloj oochirloj nuguu uranhai tsaasyig soliulj chadsangui. Tseej aimshigtai gajuu orgigyin hajuugaar uushig uruu hatguulaad tuvugtein. Taxind suulaa. 8 sharga. Zamaar serj bui Ulaanbaatar utaan dund suumelzen ungurnu. Uranhai baina geed 13000 yig avlaa. Delguur orson chen suu baidgyin baina. Nuden duuren l arvi, vine haragdana. Huiten yum uuh geed hurgugch uruu ochson chen gants guzeelzgentei tarag, busad n deeren pivo. Zooz. Ajil uruugaa sajillaa. Huiten yum uuh geed heden gazar shagaisan chen bugd haalttai, tseverlgeetei bla bla bla. Ar Mongolyin tsonhoor turiin ordon gutamjigtai haragdana. Dur gutaasan tsagdaagyin mashinyi giinaa, har mercedesuudiin sungenee, tuimriin utaanaa tal n l haragdah shar ch yum shig saaral ch yum shig hachin baishin. Unuu turiin dalbaa bol encheenees haragdah ch ugui baina. Door dahial baahan hujanuud. Pizda yamar ikh yum be!!! Maasagnaal shartsan tsaraitai yumnuud tamhi tataad zogsjiin. Deerees n hed nulimav. Naashaa neg mushiij baigaa l tsarai. Uuduus n yadyin pizda mini gesen hartstai l zogsjiino. Buten sainyi ugluu messengert hen ch alga. Zooz ajilaa hiie doo.
Tuesday, June 3, 2008
Uulsiin semerhiin zug uvs bolon hiisne
Uldej hotsorson dursamjnaas udur udruur zamhrana
Uilahgui bi, shuud l uhne
Uldej hotsorson dursamjnaas udur udruur zamhrana
Uilahgui bi, shuud l uhne
Wednesday, May 7, 2008
Яруу найраг заавал яруу байх албагvй
Сэтгvvлч Б.Ганчимэгийн нэгэн бичвэрийг дор сийрvvлэхээр шийдлээ. Илvv vг хэрэггvй биз дээ.
Баярлалаа, Баатарын Галсансvх танд
Монголын яруу найрагт Б.Галсансvх нэгэн єндєрлєгийг эзлэн суужээ. Маргах юм алга. Эсэргvvцэж, vл тоомсорлосон царай гаргаж, эсвэл учир утгагvй хоосон шvvмжлэхийн аль аль нь утгаа алдсан байна.Утга зохиолын ганцхан аргаар номлогдож ирсэн бидэнд эхэндээ Галсансvх бараг худлаа хэлсэн хvнд ад зэтгэр мэт санагддаг байсан нь vнэн. Уншигчдад сонирхолтой байж мэдэх нэгэн дурсамж єгvvлье. Одоогоос 11 жилийн ємнє Оросын шинжлэх ухаан, соёлын тєвийн Утга зохиолын клуб , Монголын зохиолчдын эвлэлийн шvvмж судлалын vндэсний тєвтэй хамтран “Монголын орчин vеийн утга зохиолын чиг хандлага” сэдвээр нэгэн сонирхолтой уулзалт зохион байгуулж байсан юм. Уулзалтад Оросын элчин сайдын яамны ажилтан хатагтай Л.Г.Скородумова, доктор С.Сампилдэндэв, утга зохиол судлаач Ц.Мєнх, доктор Ц.Цэнд, Д.Галбаатар, С.Энхбаяр, С.Байгалсайхан нараас гадна зохиолч Л.Дашням П.Хорлоо гуай, О.Дашбалбар гээд олон хvн оролцож утга зохиолын хєгжлийг тойрсон томоохон хэмжээний дэлгэрэнгvй яриа болсныг тухайн vеийн “Улаанбаатар” сонин хэсэгчлэн нийтэлж байлаа. Нэг л мэдэхэд мєнєєх хулигаан Галсансvх тэдний ярилцлагын гол сэдэв нь болчихсон. Тэр уулзалтын протоколоос сонирхолтой санагддаг хэсгээс толилуулъя. Д.Галбаатар: Бид оюун санааг дарангуйллаас чєлєєлєх аргыг олохгvй байна. Нэгэн vе хувцасны шинэ загвар, урлагийн эстрад хэлбэрийг хорих гээд дийлээгvй. Бид олон vеийн турш агуулгаа бариад хэлбэрийг боддоггvй байлаа. Урлаг нийгмийн хєгжлийн явцад хувирч байдаг. Олон онол, олон vзэл суртал зэрэгцэн хєгжих ёстой гэж боддог. Аргаа тодорхойлохгvй бол гунигтай хэрэг. Жороо vг, оньсого гэж байдаг. Энэ реализм мєн vv гэдгийг тодорхойлох хэрэгтэй. Модернизм хурам тутамд хувирч байдаг. Монголчууд тал мэдлэгтэй байна. П.Хорлоо: Энэ яриад байгаа зvйлvvд чиний зохиосон ном юм уу.Д.Галбаатар: Vгvй, зєвхєн бодлоо л хэлж байна.Б.Ганбат: Биднийг аргаа мэдэхгvй гэж байна. Єєрийн чинь тєсєєлєл юу вэ. Хугацааг хэдийд хамааруулж байна вэ?Д.Галбаатар:Бид аргыг орчин vеийн утга зохиолд тєдийгvй аман зохиолд судалж байгаа. Ардын аман зохиолд дууль байна уу гэдгийг судлаачид судалж vзсэн. Тодорхой хариугvй л байгаа шvv дээ.С.Энхбаяр: Ерээд оноос хойшхи яруу найргийн тухай хэдэн vг хэлье. Яруу найраг, уран зураг, хєгжим гурав урлагийг хєдєлгєєнд оруулдаг. Яруу найраг шинэчлэлийг толгойлдог жамтай. Ерээд оноос хойшхи єєрчлєлтийг яруу найраг толгойлсон. Энэ vеэс утга зохиолд задрал болсон юм. Ємнєх найраг сєнєсєн. Тухайн vед дагуулах vvрэгтэй байсан тал бий. Одоо урсгал чиглэлийн ялгаа гарч хэлбэржиж байна. Харин ерээд оны хєдєлгєєн намдлаа. Хойшид ч тодорхой ялгаа гарч ирэх байх. Єрнєдєд метод-арга гэдгийг хэрэглэдэггvй. Манайд ГУНУ гэдэг урсгалынхны шvлэг уламжлалд vнэнч юм. Vvний эсрэг “Хvрээ хєвгvvд” гэсэн бvлэг vvссэн. Товчдоо бол тэдний vзэл гэдэг хєдєєг мэдэхгvй, хотынхны шvлэг гэсэн vг. Ахмадын бvтээл єєрчлєгдєхгvй байгаа. Прагматизмд орохгvй ганц тєрєл бол яруу найраг юм. Яруу найраг бол бокс, бєх биш. Яруу найргийг шvvж болдоггvй учраас “Болор цом” –ыг єєрчлєх хэрэгтэй. Монголын яруу найраг ерээд оноос хєдєлгєєнд тухайлбал модернизмд орсон. Яруу найргийн шvлэглэх урлагийг єєрчилсєн. Б.Галсvх шvлгийг хєдєлгєєнд оруулсан. Сvvлийн vеийн яруу найраг хэлбэр хєєцєлдєж байгаа нь амин чухал зvйл юм. Яруу найрагт хэл, хэлбэр нь гол байдаг. Энэ бол шинэчлэл юм. “Намайг цонхоо нээхэд согтуу шувуу усан цэргийн дуу дуулж одов” гэсэн шvлэг наанаа ойлгомжгvй юм шиг мєртєє цаад утга нь ил байна. Тийм учраас vvнийг тайлбарлах гэж зовох хэрэггvй, амар тайлбарлагдах ч vгvй. Галсансvхийн шvлэг хєгжимтэй байдаг. П.Хорлоо: Тайлбарлагдахгvй шvлэг байдаг гэсэн чинь утгагvй шvлэг гэсэн vг vv?С.Энхбаяр:Шинэ яруу найраг, утга, агуулга ярих боломжгvй болсон юм.П.Хорлоо: Энэ чинь юу гэсэн vг вэ?С.Энхбаяр: Аливаа юм ийм л болчихож дээ. Ц.Хасбаатар: Галсансvх шинэ номынхоо хавтсан дээр шалдан зургаа тавьж гаргасныг юу гэж бодож байна?С.Энхбаяр: Тэр бол бvдvvлэг зvйл. Ц.Магсар: Манайд сэтгэлгээ чєлєєтэй болтол шvvмж зогсчихлоо. Шvvмжлэл хэрэггvй гэж бичсэн хvн ч байгаа. Мэргэжлийн шvvмж зогсонги байдалд орсон нь тун харамсалтай. Шvvмжлэл одоо vг судлал болж хувираад байна. Ц.Хасбаатар: Мэргэжлийн шvvмжлэгч гэж хэн бэ?Ц.Магсар: Бичиж чадаж байгааг нь хэлж байгаа юм.Ц.Хасбаатар: Би мєн vv?Ц.Магсар: Та биш. Шvvмжлэлийн аргатай хvнийг л мэргэжлийн гэж хэлнэ. Энэ протокол хувийн архивт маань олон жил хадгалагдсан. Хааяа гаргаж ирээд уншихаар зарим vед нь инээж, зарим vед нь хvлээн зєвшєєрч олон зvйл бодогддог. Цааш нь уншвал хєгжилтэй юм олон бий. Ерээд оныхныг тэр дундаа Галсансvхийг утга зохиолын шvvмжлэгч, доктор С.Энхбаяр, Д.Галбаатар нар цээжээрээ хамгаалан зогсч байсан юм. Vvгээрээ утга зохиолын царцанги ертєнцийг хага татан орж ирсэн шинэ vеийг няц гишгvvлчихэлгvй єлгийдєн авсан гавъяатай. (Энэ гавьяаг манай vеийнхэн одоо мартагнасан санагддаг юм.) Баатрын Галсансvхийн “Бурханд хэлэх зєвлєгєє” шинэ ном ийнхvv архив ухах, дурсамж сэргэх, сэтгэл догдлох шалтгааны vрийг тарив. Гэхдээ сайхан vр юм аа, энэ бvхэн. Зохиолч хvнийг ойлгоё гэвэл тvvний дотоод сэтгэл, амьдралынх нь нарийн ширийнийг сайн мэдэж байх шаардлагатай гэсэн онол аль хэдийнэ хоцрогджээ. Хоцрогдсоныг нь ч шинэ яруу найраг улам бvр батласаар байна. Галсансvх шиг хvний амьдралыг “уншина” ч гэж vнэндээ юу байхав. Харин Галсансvхийн “Би”-г мэдрэх гэж хичээсэн оролдлогууд надаар дvvрчихээд болохгvй байв. Тэнэг юм шиг зєндєє явлаа. Тvvний шалдан зураг…амнаас нь унаж байсан хэвийн биш хариултууд холигдон солигдон орж ирсээр. Тэр нээрээ юу ярьж байсан бэ.-Ямар сонин зураг вэ. Чи хvvгээ тэвэрчихээрээ ер этгээд зангvй харагдах юм?-Надтай адилгvй байгаа биз дээ. Би єєрийнхєєрєє, Жавхаа маань єєрийнхєєрєє. Хvvгийн минь гарт нь нэг жигнэмэг байна уу. Тэрийг чинь би зургаа авахуулсны дараа єлсєєд байхаар нь аваад идчихсэн юм. -Vзэсгэлэнт охин. Болор жvнз…Єндєрхаан... гээд тийм гоё шvлгvvд бичиж байсан хvн яагаад гэнэтхэн Ямааны арьс, адууны умс..гэтлээ хадуурчихав аа гэж хvмvvс гайхах юм. Єєрєє юу хэлэхсэн бол?-Надад ингэж бичнэ, тэгж бичнэ гэсэн жор байдаггvй. Ер нь яаж ч бичиж байж магадгvй. Бvх юм надад чєлєєтэй. Гэхдээ адууны умс, ямааны арьсанд ч гэсэн гоо сайхан бий. Ш.Бодлер цусанд хvртэл єєрийн гоо сайхан бий гэж хэлээ биз дээ. -Саяхан “Хvн судлал” гэдэг ном бичиж дууссан гэв vv? -”Билгvvн судар”-т хэвлэгдэж байгаа энэ шvлгvvд наад номонд чинь орсон шvлгvvд л дээ. “Vнээдэй нютаг-2” ном маань хэвлэгдэнэ. Гурав дахь ном “Тамын амьдралыг туулахуй” нэртэй. 10 хэвлэлийн хуудас vргэлжилсэн vг шvлэг хосолсон ном байгаа юм. Ингээд би яруу найргийг орхиж байгаагаа мэдэгдэж байна. Энэ яриа бол тvvний нєгєє Бvжиглэх шиг чєлєєтэй болоод энгийнБvрээ болоод бємбєрийн дуу хосолсонБурхан болоод чєтгєрийн хvч шингэсэнБадаг шvлэг чамаараа би бахархана…гэж бичиж байх vеийнх нь баримт.Хэн хэн тvvний тухай юу хэлж байв.…Галсансvхийн гаж зvйрлэлийг єгєгдсєн утгаар нь мэдэрч,тvvний ертєнцєд аялан, vгэнд нь шингэсэн энерги, аялгууг хvртэж суух нь шvлгийг унших “зам” мєн. Дэндvv дурын амархан зvйрлэл авсан, vгийн тоглоом хэмээх зарим эсэргvvцлийг зєвшєєрнє єє. Ямар ч амьтан биччихнэ гэвэл vл зєвшєєрнє єє. Учир нь хэн ч бичээгvй єдий хvрсэн…Б.Бадрал Галсансvх бол Монголын яруу найргийн шинэ vеийн нэгэн туг юм. Энэ туг vргэлж бусдаасаа тод байсан, энэ туг vргэлж бусдыгаа сэрээгч нь байсан. Бид Галсансvхээр бахархдаг. Тэр бол жинхэнэ яруу найрагч….Л.Єлзийтєгс…Яруу найрагч шинэчлэгчгvй байхыг vл хvсчээ. “Аливаа шинэчлэл ба нээлтvvд доромжлол мэт санагдах нь бий” хэмээх тэр vг, чухамхvv Эзра Паунд, Галсансvх нарын хувьд бvр ч хvртээлтэй бvлгээ…С.Энхбаяр Vнэнийг хэлэхэд зарим vед тэр хэтрvvлгийн мастер юм шиг санагдаж дургvй хvрдэг байсныг нуухгvй. Зарим vед тэр єєрийнхєє зєн совинд хэтэрхий их итгэдэг, аз хийморио хvлээсэн хэрэн тэнэгч байжээ гэж єєртєє тvvнийг “нээж” байв. Хувийн амьдралын нарийн ширийн юм бvхнийг , ааш авир, амьдралын элдэв харилцааны тухай бvх зvйлийг ил гаргаж болох ч гагцхvv бичиж туурвихын нууц нь нууц хэвээрээ vлддэгийг ахиад л єєртєє батлав. Мэдээж тvvний ачаар. Тэр ямар ч хайнга, гол харламаар хариу єгч мэдэх ч эцэст нь тvvний vнэ цэнэтэй бvхэн энэ номонд шингэснийг л би мэдэж байна. Тийм ээ, vнэ цэнэтэй бvхэн. Тэр ямар ч vе шатандаа єєрийнхєє мэдлэг, мэдрэмж,авъяас болон ертєнцийг харах vзлийнхээ хvрээнд л ажиллаж чадаж байжээ. Тэр хэзээ ч тєлєвлєгєєтєй байсангvй. Тэр бас ямар нэгэн системийг мєрдлєг болгож байсангvй. Саарал борооны vзvvр тэртээд цайрчСайхан санагдахгvй байна. Гунигтай байна.Нэг єглєє сэрэхэд хавар болсон байгаасайНомнуудаа цvнхэлж аваад гэртээ харих юмсан.Цэлийсэн тал нутгаа харж санаа алдаадЦээж дvvрэн амьсгалж маргааш болтол бєх унтахсан.Цэв цэнхэр тэнгэр, алтан нараа vзэхсэн.Цээжээ онгойлгож тэгээд vдэш болтол уулан дээр суухсан.Сар гарахыг харж цаг хугацааг мартахсан.Салхины амтыг мэдэрч, сул тааваараа уйлахсан.Шvлэг найраг уншиж нэг л тайван суухсанШєнийн нам гvмд тэгээд дуу аялж жаргахсанУрт євлийн дараа урин хавар ирнээ.Урдах дарсаа уу. Удахгvй гэртээ харинаа.Хvссэн бvхэн чинь хvзvvгээр чинь татнааХvний газар єєрєє єєртєє итгэе.Зохиомж 3Модон морьтой явахад миньМанцуйдаа нойрссон амраг миньЭрвээхийтэй хєєцєлдєж явахад миньЭэждээ эрхэлсэн амраг минь.Од тоолж суухад миньОхин явсан амраг минь.Хvvдээ нэр єгєхєд миньХол явсан амраг минь.Хадмын гэрээс гарахад минь Хажууд ирсэн амраг минь.Хєшєє чулуу болоход миньХалуун нулимсаа унагаасай.Сэтгэл гэдэг эрхтэн элэг шиг vрэвсэжСэтгэл гэдэг эрхтэн толгой шиг євдєжСэтгэл гэдэг эрхтэн ходоод шиг цоорчСэтгэл гэдэг эрхтэн зvрх шиг зогсдог.Амьдрал vргэлжид л намайгАлдаа гаргахыг минь хvлээдэг чМєнхийн хот Ромын дээр завилаад биМєнгєн сарны гэрэл дор бясалганам.Хvсэл минь зангираад булчин шиг чинэжХайр минь хvлээлтэндээ нуруу шиг чилжДур минь дэлбэрэх гээд дарс шиг шуугижДэр минь ганцаардаад хун шиг єнчирчУулга алдах учирлыг удаан хvлээж байнаVvд минь баярласандаа хэрээ шиг бархирахVг минь догдолсондоо сувд шиг бємбєрєхЦай минь хєєрч хvvхэд шиг дэвхцэхЦонх минь цочирдож толь шиг хєлрєхVйл явдлыг vсээ цайтал хvлээж байнаУруул минь vнсэлтийг чинь vгvйлэн хатажУхаан минь цэнгэлийг хvсэмжлэн хагсарчМэдрэхvй минь vнэрээр чинь дутагдажМэдрэл минь аалиар чинь амьсгалах гэжХайраар чинь цанган хvлээж байнаБараа бараагаа харалцсандаа балмагдахБиеэ барьж чадахгvй тэврэлдэхЗvрхээ дарж vгээ мартахЗvvдээ гvйцээж магнай хагарахАймаар учралыг амьсгаагаа тvгжин хvлээж байнаЮу хэлэхээ мэдэхгvй нь. Зvгээр л хамаг ажил хэрэг сонин биш болчихлоо…Амьдрал маань нэг л мэдэхэд сэтгэлд хvчирхэг нєлєєллєє тусгачихаад, тэрнээс нь гарах гэхээр гаргаж єгєхгvй, бас єєрєє ч мэдэлгvй тэр агаараас гармааргvй хоргодох хvсэлд эзлэгдчихээд байх алтан гэмээр агшнуудаар ховорджээ. Яг л сайхан догдлол залуу наснаас минь нисчихсэн юм шиг сул ганхсан эл хуль, ахуйн шинжтэй, эдийн сонирхолтой нэн шинэ амьдралд автагдсанаа анзаарч уйлмаар болох мэдрэмжийг байн байн амсах болсон шиг…Галсансvхийн шинэ ном ийн євчнийг минь сэдрээв. Андгvй, итгэлгvй, сэтгэлгvй, хайргvй аймаар цэвдэг технологийн эриний хvн болчихоод эвлэрч явааг минь……Яг л цагдаа, дарга даамлуудтай vзэлцэхээс залхаж, юу ч хийж чадах хєгийн тэр амьтадтай гэмгvй л яваад дуусмаар хvлцэнгvй, єрєвмдєєр, орон хотын, болоомжтой, шал худлаа эмэгтэй болж яваагаа бодоод ичиж vхэх шахдагийг минь илчилж єгєв, энэ ном. Баярлалаа. Баатарын Галсансvх танд. Vргэлж бахархана. Батжаргалын Одгэрэл, Баатарын Галсансvх нарын буриад хєвгvvдтэй нэгэн vед амьдарч явснаараа.
Баярлалаа, Баатарын Галсансvх танд
Монголын яруу найрагт Б.Галсансvх нэгэн єндєрлєгийг эзлэн суужээ. Маргах юм алга. Эсэргvvцэж, vл тоомсорлосон царай гаргаж, эсвэл учир утгагvй хоосон шvvмжлэхийн аль аль нь утгаа алдсан байна.Утга зохиолын ганцхан аргаар номлогдож ирсэн бидэнд эхэндээ Галсансvх бараг худлаа хэлсэн хvнд ад зэтгэр мэт санагддаг байсан нь vнэн. Уншигчдад сонирхолтой байж мэдэх нэгэн дурсамж єгvvлье. Одоогоос 11 жилийн ємнє Оросын шинжлэх ухаан, соёлын тєвийн Утга зохиолын клуб , Монголын зохиолчдын эвлэлийн шvvмж судлалын vндэсний тєвтэй хамтран “Монголын орчин vеийн утга зохиолын чиг хандлага” сэдвээр нэгэн сонирхолтой уулзалт зохион байгуулж байсан юм. Уулзалтад Оросын элчин сайдын яамны ажилтан хатагтай Л.Г.Скородумова, доктор С.Сампилдэндэв, утга зохиол судлаач Ц.Мєнх, доктор Ц.Цэнд, Д.Галбаатар, С.Энхбаяр, С.Байгалсайхан нараас гадна зохиолч Л.Дашням П.Хорлоо гуай, О.Дашбалбар гээд олон хvн оролцож утга зохиолын хєгжлийг тойрсон томоохон хэмжээний дэлгэрэнгvй яриа болсныг тухайн vеийн “Улаанбаатар” сонин хэсэгчлэн нийтэлж байлаа. Нэг л мэдэхэд мєнєєх хулигаан Галсансvх тэдний ярилцлагын гол сэдэв нь болчихсон. Тэр уулзалтын протоколоос сонирхолтой санагддаг хэсгээс толилуулъя. Д.Галбаатар: Бид оюун санааг дарангуйллаас чєлєєлєх аргыг олохгvй байна. Нэгэн vе хувцасны шинэ загвар, урлагийн эстрад хэлбэрийг хорих гээд дийлээгvй. Бид олон vеийн турш агуулгаа бариад хэлбэрийг боддоггvй байлаа. Урлаг нийгмийн хєгжлийн явцад хувирч байдаг. Олон онол, олон vзэл суртал зэрэгцэн хєгжих ёстой гэж боддог. Аргаа тодорхойлохгvй бол гунигтай хэрэг. Жороо vг, оньсого гэж байдаг. Энэ реализм мєн vv гэдгийг тодорхойлох хэрэгтэй. Модернизм хурам тутамд хувирч байдаг. Монголчууд тал мэдлэгтэй байна. П.Хорлоо: Энэ яриад байгаа зvйлvvд чиний зохиосон ном юм уу.Д.Галбаатар: Vгvй, зєвхєн бодлоо л хэлж байна.Б.Ганбат: Биднийг аргаа мэдэхгvй гэж байна. Єєрийн чинь тєсєєлєл юу вэ. Хугацааг хэдийд хамааруулж байна вэ?Д.Галбаатар:Бид аргыг орчин vеийн утга зохиолд тєдийгvй аман зохиолд судалж байгаа. Ардын аман зохиолд дууль байна уу гэдгийг судлаачид судалж vзсэн. Тодорхой хариугvй л байгаа шvv дээ.С.Энхбаяр: Ерээд оноос хойшхи яруу найргийн тухай хэдэн vг хэлье. Яруу найраг, уран зураг, хєгжим гурав урлагийг хєдєлгєєнд оруулдаг. Яруу найраг шинэчлэлийг толгойлдог жамтай. Ерээд оноос хойшхи єєрчлєлтийг яруу найраг толгойлсон. Энэ vеэс утга зохиолд задрал болсон юм. Ємнєх найраг сєнєсєн. Тухайн vед дагуулах vvрэгтэй байсан тал бий. Одоо урсгал чиглэлийн ялгаа гарч хэлбэржиж байна. Харин ерээд оны хєдєлгєєн намдлаа. Хойшид ч тодорхой ялгаа гарч ирэх байх. Єрнєдєд метод-арга гэдгийг хэрэглэдэггvй. Манайд ГУНУ гэдэг урсгалынхны шvлэг уламжлалд vнэнч юм. Vvний эсрэг “Хvрээ хєвгvvд” гэсэн бvлэг vvссэн. Товчдоо бол тэдний vзэл гэдэг хєдєєг мэдэхгvй, хотынхны шvлэг гэсэн vг. Ахмадын бvтээл єєрчлєгдєхгvй байгаа. Прагматизмд орохгvй ганц тєрєл бол яруу найраг юм. Яруу найраг бол бокс, бєх биш. Яруу найргийг шvvж болдоггvй учраас “Болор цом” –ыг єєрчлєх хэрэгтэй. Монголын яруу найраг ерээд оноос хєдєлгєєнд тухайлбал модернизмд орсон. Яруу найргийн шvлэглэх урлагийг єєрчилсєн. Б.Галсvх шvлгийг хєдєлгєєнд оруулсан. Сvvлийн vеийн яруу найраг хэлбэр хєєцєлдєж байгаа нь амин чухал зvйл юм. Яруу найрагт хэл, хэлбэр нь гол байдаг. Энэ бол шинэчлэл юм. “Намайг цонхоо нээхэд согтуу шувуу усан цэргийн дуу дуулж одов” гэсэн шvлэг наанаа ойлгомжгvй юм шиг мєртєє цаад утга нь ил байна. Тийм учраас vvнийг тайлбарлах гэж зовох хэрэггvй, амар тайлбарлагдах ч vгvй. Галсансvхийн шvлэг хєгжимтэй байдаг. П.Хорлоо: Тайлбарлагдахгvй шvлэг байдаг гэсэн чинь утгагvй шvлэг гэсэн vг vv?С.Энхбаяр:Шинэ яруу найраг, утга, агуулга ярих боломжгvй болсон юм.П.Хорлоо: Энэ чинь юу гэсэн vг вэ?С.Энхбаяр: Аливаа юм ийм л болчихож дээ. Ц.Хасбаатар: Галсансvх шинэ номынхоо хавтсан дээр шалдан зургаа тавьж гаргасныг юу гэж бодож байна?С.Энхбаяр: Тэр бол бvдvvлэг зvйл. Ц.Магсар: Манайд сэтгэлгээ чєлєєтэй болтол шvvмж зогсчихлоо. Шvvмжлэл хэрэггvй гэж бичсэн хvн ч байгаа. Мэргэжлийн шvvмж зогсонги байдалд орсон нь тун харамсалтай. Шvvмжлэл одоо vг судлал болж хувираад байна. Ц.Хасбаатар: Мэргэжлийн шvvмжлэгч гэж хэн бэ?Ц.Магсар: Бичиж чадаж байгааг нь хэлж байгаа юм.Ц.Хасбаатар: Би мєн vv?Ц.Магсар: Та биш. Шvvмжлэлийн аргатай хvнийг л мэргэжлийн гэж хэлнэ. Энэ протокол хувийн архивт маань олон жил хадгалагдсан. Хааяа гаргаж ирээд уншихаар зарим vед нь инээж, зарим vед нь хvлээн зєвшєєрч олон зvйл бодогддог. Цааш нь уншвал хєгжилтэй юм олон бий. Ерээд оныхныг тэр дундаа Галсансvхийг утга зохиолын шvvмжлэгч, доктор С.Энхбаяр, Д.Галбаатар нар цээжээрээ хамгаалан зогсч байсан юм. Vvгээрээ утга зохиолын царцанги ертєнцийг хага татан орж ирсэн шинэ vеийг няц гишгvvлчихэлгvй єлгийдєн авсан гавъяатай. (Энэ гавьяаг манай vеийнхэн одоо мартагнасан санагддаг юм.) Баатрын Галсансvхийн “Бурханд хэлэх зєвлєгєє” шинэ ном ийнхvv архив ухах, дурсамж сэргэх, сэтгэл догдлох шалтгааны vрийг тарив. Гэхдээ сайхан vр юм аа, энэ бvхэн. Зохиолч хvнийг ойлгоё гэвэл тvvний дотоод сэтгэл, амьдралынх нь нарийн ширийнийг сайн мэдэж байх шаардлагатай гэсэн онол аль хэдийнэ хоцрогджээ. Хоцрогдсоныг нь ч шинэ яруу найраг улам бvр батласаар байна. Галсансvх шиг хvний амьдралыг “уншина” ч гэж vнэндээ юу байхав. Харин Галсансvхийн “Би”-г мэдрэх гэж хичээсэн оролдлогууд надаар дvvрчихээд болохгvй байв. Тэнэг юм шиг зєндєє явлаа. Тvvний шалдан зураг…амнаас нь унаж байсан хэвийн биш хариултууд холигдон солигдон орж ирсээр. Тэр нээрээ юу ярьж байсан бэ.-Ямар сонин зураг вэ. Чи хvvгээ тэвэрчихээрээ ер этгээд зангvй харагдах юм?-Надтай адилгvй байгаа биз дээ. Би єєрийнхєєрєє, Жавхаа маань єєрийнхєєрєє. Хvvгийн минь гарт нь нэг жигнэмэг байна уу. Тэрийг чинь би зургаа авахуулсны дараа єлсєєд байхаар нь аваад идчихсэн юм. -Vзэсгэлэнт охин. Болор жvнз…Єндєрхаан... гээд тийм гоё шvлгvvд бичиж байсан хvн яагаад гэнэтхэн Ямааны арьс, адууны умс..гэтлээ хадуурчихав аа гэж хvмvvс гайхах юм. Єєрєє юу хэлэхсэн бол?-Надад ингэж бичнэ, тэгж бичнэ гэсэн жор байдаггvй. Ер нь яаж ч бичиж байж магадгvй. Бvх юм надад чєлєєтэй. Гэхдээ адууны умс, ямааны арьсанд ч гэсэн гоо сайхан бий. Ш.Бодлер цусанд хvртэл єєрийн гоо сайхан бий гэж хэлээ биз дээ. -Саяхан “Хvн судлал” гэдэг ном бичиж дууссан гэв vv? -”Билгvvн судар”-т хэвлэгдэж байгаа энэ шvлгvvд наад номонд чинь орсон шvлгvvд л дээ. “Vнээдэй нютаг-2” ном маань хэвлэгдэнэ. Гурав дахь ном “Тамын амьдралыг туулахуй” нэртэй. 10 хэвлэлийн хуудас vргэлжилсэн vг шvлэг хосолсон ном байгаа юм. Ингээд би яруу найргийг орхиж байгаагаа мэдэгдэж байна. Энэ яриа бол тvvний нєгєє Бvжиглэх шиг чєлєєтэй болоод энгийнБvрээ болоод бємбєрийн дуу хосолсонБурхан болоод чєтгєрийн хvч шингэсэнБадаг шvлэг чамаараа би бахархана…гэж бичиж байх vеийнх нь баримт.Хэн хэн тvvний тухай юу хэлж байв.…Галсансvхийн гаж зvйрлэлийг єгєгдсєн утгаар нь мэдэрч,тvvний ертєнцєд аялан, vгэнд нь шингэсэн энерги, аялгууг хvртэж суух нь шvлгийг унших “зам” мєн. Дэндvv дурын амархан зvйрлэл авсан, vгийн тоглоом хэмээх зарим эсэргvvцлийг зєвшєєрнє єє. Ямар ч амьтан биччихнэ гэвэл vл зєвшєєрнє єє. Учир нь хэн ч бичээгvй єдий хvрсэн…Б.Бадрал Галсансvх бол Монголын яруу найргийн шинэ vеийн нэгэн туг юм. Энэ туг vргэлж бусдаасаа тод байсан, энэ туг vргэлж бусдыгаа сэрээгч нь байсан. Бид Галсансvхээр бахархдаг. Тэр бол жинхэнэ яруу найрагч….Л.Єлзийтєгс…Яруу найрагч шинэчлэгчгvй байхыг vл хvсчээ. “Аливаа шинэчлэл ба нээлтvvд доромжлол мэт санагдах нь бий” хэмээх тэр vг, чухамхvv Эзра Паунд, Галсансvх нарын хувьд бvр ч хvртээлтэй бvлгээ…С.Энхбаяр Vнэнийг хэлэхэд зарим vед тэр хэтрvvлгийн мастер юм шиг санагдаж дургvй хvрдэг байсныг нуухгvй. Зарим vед тэр єєрийнхєє зєн совинд хэтэрхий их итгэдэг, аз хийморио хvлээсэн хэрэн тэнэгч байжээ гэж єєртєє тvvнийг “нээж” байв. Хувийн амьдралын нарийн ширийн юм бvхнийг , ааш авир, амьдралын элдэв харилцааны тухай бvх зvйлийг ил гаргаж болох ч гагцхvv бичиж туурвихын нууц нь нууц хэвээрээ vлддэгийг ахиад л єєртєє батлав. Мэдээж тvvний ачаар. Тэр ямар ч хайнга, гол харламаар хариу єгч мэдэх ч эцэст нь тvvний vнэ цэнэтэй бvхэн энэ номонд шингэснийг л би мэдэж байна. Тийм ээ, vнэ цэнэтэй бvхэн. Тэр ямар ч vе шатандаа єєрийнхєє мэдлэг, мэдрэмж,авъяас болон ертєнцийг харах vзлийнхээ хvрээнд л ажиллаж чадаж байжээ. Тэр хэзээ ч тєлєвлєгєєтєй байсангvй. Тэр бас ямар нэгэн системийг мєрдлєг болгож байсангvй. Саарал борооны vзvvр тэртээд цайрчСайхан санагдахгvй байна. Гунигтай байна.Нэг єглєє сэрэхэд хавар болсон байгаасайНомнуудаа цvнхэлж аваад гэртээ харих юмсан.Цэлийсэн тал нутгаа харж санаа алдаадЦээж дvvрэн амьсгалж маргааш болтол бєх унтахсан.Цэв цэнхэр тэнгэр, алтан нараа vзэхсэн.Цээжээ онгойлгож тэгээд vдэш болтол уулан дээр суухсан.Сар гарахыг харж цаг хугацааг мартахсан.Салхины амтыг мэдэрч, сул тааваараа уйлахсан.Шvлэг найраг уншиж нэг л тайван суухсанШєнийн нам гvмд тэгээд дуу аялж жаргахсанУрт євлийн дараа урин хавар ирнээ.Урдах дарсаа уу. Удахгvй гэртээ харинаа.Хvссэн бvхэн чинь хvзvvгээр чинь татнааХvний газар єєрєє єєртєє итгэе.Зохиомж 3Модон морьтой явахад миньМанцуйдаа нойрссон амраг миньЭрвээхийтэй хєєцєлдєж явахад миньЭэждээ эрхэлсэн амраг минь.Од тоолж суухад миньОхин явсан амраг минь.Хvvдээ нэр єгєхєд миньХол явсан амраг минь.Хадмын гэрээс гарахад минь Хажууд ирсэн амраг минь.Хєшєє чулуу болоход миньХалуун нулимсаа унагаасай.Сэтгэл гэдэг эрхтэн элэг шиг vрэвсэжСэтгэл гэдэг эрхтэн толгой шиг євдєжСэтгэл гэдэг эрхтэн ходоод шиг цоорчСэтгэл гэдэг эрхтэн зvрх шиг зогсдог.Амьдрал vргэлжид л намайгАлдаа гаргахыг минь хvлээдэг чМєнхийн хот Ромын дээр завилаад биМєнгєн сарны гэрэл дор бясалганам.Хvсэл минь зангираад булчин шиг чинэжХайр минь хvлээлтэндээ нуруу шиг чилжДур минь дэлбэрэх гээд дарс шиг шуугижДэр минь ганцаардаад хун шиг єнчирчУулга алдах учирлыг удаан хvлээж байнаVvд минь баярласандаа хэрээ шиг бархирахVг минь догдолсондоо сувд шиг бємбєрєхЦай минь хєєрч хvvхэд шиг дэвхцэхЦонх минь цочирдож толь шиг хєлрєхVйл явдлыг vсээ цайтал хvлээж байнаУруул минь vнсэлтийг чинь vгvйлэн хатажУхаан минь цэнгэлийг хvсэмжлэн хагсарчМэдрэхvй минь vнэрээр чинь дутагдажМэдрэл минь аалиар чинь амьсгалах гэжХайраар чинь цанган хvлээж байнаБараа бараагаа харалцсандаа балмагдахБиеэ барьж чадахгvй тэврэлдэхЗvрхээ дарж vгээ мартахЗvvдээ гvйцээж магнай хагарахАймаар учралыг амьсгаагаа тvгжин хvлээж байнаЮу хэлэхээ мэдэхгvй нь. Зvгээр л хамаг ажил хэрэг сонин биш болчихлоо…Амьдрал маань нэг л мэдэхэд сэтгэлд хvчирхэг нєлєєллєє тусгачихаад, тэрнээс нь гарах гэхээр гаргаж єгєхгvй, бас єєрєє ч мэдэлгvй тэр агаараас гармааргvй хоргодох хvсэлд эзлэгдчихээд байх алтан гэмээр агшнуудаар ховорджээ. Яг л сайхан догдлол залуу наснаас минь нисчихсэн юм шиг сул ганхсан эл хуль, ахуйн шинжтэй, эдийн сонирхолтой нэн шинэ амьдралд автагдсанаа анзаарч уйлмаар болох мэдрэмжийг байн байн амсах болсон шиг…Галсансvхийн шинэ ном ийн євчнийг минь сэдрээв. Андгvй, итгэлгvй, сэтгэлгvй, хайргvй аймаар цэвдэг технологийн эриний хvн болчихоод эвлэрч явааг минь……Яг л цагдаа, дарга даамлуудтай vзэлцэхээс залхаж, юу ч хийж чадах хєгийн тэр амьтадтай гэмгvй л яваад дуусмаар хvлцэнгvй, єрєвмдєєр, орон хотын, болоомжтой, шал худлаа эмэгтэй болж яваагаа бодоод ичиж vхэх шахдагийг минь илчилж єгєв, энэ ном. Баярлалаа. Баатарын Галсансvх танд. Vргэлж бахархана. Батжаргалын Одгэрэл, Баатарын Галсансvх нарын буриад хєвгvvдтэй нэгэн vед амьдарч явснаараа.
Wednesday, April 2, 2008
Хэн нэгэн намайг сэтгэлээ тэвэрч
Хэн уруу ч харахгvй харцаар ширтэж
Хэнийг ч vнсэхгvйгээр шунан vнсвэл
Чамайг шувуу гэж нэрлье.
Хэн уруу ч харахгvй харцаар ширтэж
Хэнийг ч vнсэхгvйгээр шунан vнсвэл
Чамайг шувуу гэж нэрлье.
Tuesday, March 11, 2008
Өгvvлэх нь гуниглах бус талаар нэг тараачихсан сэмэрсэн гансралаа Гачуурт хавьцаанах Туулын шугуй орчимд асгалсан бороог сангалзах.
Дурсах нь өөрийгээ өмгөөлэх биш тэмvvлэх агаад тэр ойролцоох мэдрэмжийг vvлэнд хувилгаад гэнэт хvчтэй асгалсанд 2 голын дунд орчихоод vертэй усыг туучих хэрэг гарах.Гацалт.Тvгжрэлт.
Цэгт айрганд явлаа.Гадаа.Бороо.Yvл.Наадам.Найзvvд.Сvvлаа.Замаараа юм идэж болно.Хэсэг зуур хөөрөлд.Тамхил.Гачvvрт явах хэрэг гарах.Суулаа.Давая.Удахгvй.2 цаг л.Тэд уртын урт замдаа гарлаа.Адал явдалын хайгуулчид.Нэг мангар тамхины хайрцагаа тэнд хаячихаж.Тэрийг авахаар.Хөгжимгvй залхуутай.Хөөрөлдөх зуур нэг "Тамхи".Хуваагаад тат.Ороосон цаас vнс болоод хувцас будна.Хар хувцас цоохор цагаан vнстэй.Хар сэтгэл цөөхөн цагаан толботой.Одоо тэр толбоо хэрхэн томорч хэсэг мөчийн дараа яхин жижгэрэхээ ойлгож ядан армаг тармаг замын донсолгоонд нvдvvлэн ахуй.Уулыг ороож замгvй газраар тэд.Yдаан маш удаан явжээ.Төөрөөд.Эргэлдээд.Зөрөлдөөд.Yтаснаас нэг дохио дуугарах нь сvлжээ vгvй болжээ.Хөл газар.
Yертэй усыг туучаад гар.Машин их усанд дайвалзан ганхана.Сайхан ч юм шиг.Тэгээд цаашаа өргөн тал.Нэгээхэн ч зам угvй.2 талаараа голоор хаагдсан бvс.Эндээс дахиж vер туулж л гарна.Бутад дунд.Багаширхан ой дунд жимгvй замаар зөрөлдөөд цаг гаруй давхи.Тархи толгой байнга сэгcчээстэй нь эвлvvлж чадахгvй олон бодлыг эндэх тэндэхийх нь овгор товгор ийш тийш нь цацлах шиг.
Хээрийн цэцэг vзэгслэнтэй дохилзон ганхана
Хэн нэгэн хэтэвчиндээ хийгээд мартчихна
Хvмvvс зариндаа ингэж л хайрлацдаг.
Нарны хойноос vvлс тvрээд цав цагаан бороо зvсэрхэд цээж нvцгэн гараад хэсэг нор.Норж болно.Гоё "тамхиа" асаа
Бөөн шугуйдын завсараар нарыг ширтэж
Бутадын дундах ганц хус шиг
Бөхийж навчисаа гөхөх бодол дурсамж.
07.07.13
Дурсах нь өөрийгээ өмгөөлэх биш тэмvvлэх агаад тэр ойролцоох мэдрэмжийг vvлэнд хувилгаад гэнэт хvчтэй асгалсанд 2 голын дунд орчихоод vертэй усыг туучих хэрэг гарах.Гацалт.Тvгжрэлт.
Цэгт айрганд явлаа.Гадаа.Бороо.Yvл.Наадам.Найзvvд.Сvvлаа.Замаараа юм идэж болно.Хэсэг зуур хөөрөлд.Тамхил.Гачvvрт явах хэрэг гарах.Суулаа.Давая.Удахгvй.2 цаг л.Тэд уртын урт замдаа гарлаа.Адал явдалын хайгуулчид.Нэг мангар тамхины хайрцагаа тэнд хаячихаж.Тэрийг авахаар.Хөгжимгvй залхуутай.Хөөрөлдөх зуур нэг "Тамхи".Хуваагаад тат.Ороосон цаас vнс болоод хувцас будна.Хар хувцас цоохор цагаан vнстэй.Хар сэтгэл цөөхөн цагаан толботой.Одоо тэр толбоо хэрхэн томорч хэсэг мөчийн дараа яхин жижгэрэхээ ойлгож ядан армаг тармаг замын донсолгоонд нvдvvлэн ахуй.Уулыг ороож замгvй газраар тэд.Yдаан маш удаан явжээ.Төөрөөд.Эргэлдээд.Зөрөлдөөд.Yтаснаас нэг дохио дуугарах нь сvлжээ vгvй болжээ.Хөл газар.
Yертэй усыг туучаад гар.Машин их усанд дайвалзан ганхана.Сайхан ч юм шиг.Тэгээд цаашаа өргөн тал.Нэгээхэн ч зам угvй.2 талаараа голоор хаагдсан бvс.Эндээс дахиж vер туулж л гарна.Бутад дунд.Багаширхан ой дунд жимгvй замаар зөрөлдөөд цаг гаруй давхи.Тархи толгой байнга сэгcчээстэй нь эвлvvлж чадахгvй олон бодлыг эндэх тэндэхийх нь овгор товгор ийш тийш нь цацлах шиг.
Хээрийн цэцэг vзэгслэнтэй дохилзон ганхана
Хэн нэгэн хэтэвчиндээ хийгээд мартчихна
Хvмvvс зариндаа ингэж л хайрлацдаг.
Нарны хойноос vvлс тvрээд цав цагаан бороо зvсэрхэд цээж нvцгэн гараад хэсэг нор.Норж болно.Гоё "тамхиа" асаа
Бөөн шугуйдын завсараар нарыг ширтэж
Бутадын дундах ганц хус шиг
Бөхийж навчисаа гөхөх бодол дурсамж.
07.07.13
Monday, March 10, 2008
Энгэрээс минь хайлж унасан тэр бяцхан хайр
Элисийн хөрсөнд нахиа болоод ургачихсан байхыг
Зvvдэндээ харчихаад, тэндэхийг байдаг гэж итгэлээ.
Зvггvй хийсэх модны vзvvрт өлгөгдсөн
Зvс нь гундсан эрээн алчуур шиг
Замхарч чадалгvй холоос бөртөлзөх сэтгэл минь.
Алгандаа тоссон нулимсан асгараад
Аадар болоод тэнд асгарч байгаа юм шиг санагдаад байна
Алчуур минь тэнд ганцаардаад намайг дуудсаар л.
07.06.14
Элисийн хөрсөнд нахиа болоод ургачихсан байхыг
Зvvдэндээ харчихаад, тэндэхийг байдаг гэж итгэлээ.
Зvггvй хийсэх модны vзvvрт өлгөгдсөн
Зvс нь гундсан эрээн алчуур шиг
Замхарч чадалгvй холоос бөртөлзөх сэтгэл минь.
Алгандаа тоссон нулимсан асгараад
Аадар болоод тэнд асгарч байгаа юм шиг санагдаад байна
Алчуур минь тэнд ганцаардаад намайг дуудсаар л.
07.06.14
Subscribe to:
Posts (Atom)